Redactie Strafblad
prof. mr. J.H. Crijns
prof. dr. D. Van Daele
mr. A. de Lange
mr. J.T.C. Leliveld
mr. dr. P.P.J. van der Meij
prof. dr. mr. J.B.H.M. Simmelink
mr. Tj.E. van der Spoel
prof mr. E.F. Stamhuis
mr. T.B. Trotman

Redactiesecretaris
mr. G. Pesselse

Uitgever
drs. G.J. Schinkel
Tijdschrift Strafblad

Download hier de inhoudsopgave van de laatste aflevering (3)

Strafblad
Tijdschrift voor wetenschap en praktijk


Wat is Strafblad?
Strafblad is een strafrechtelijk tijdschrift dat zes keer per jaar verschijnt. Het tijdschrift kent enkele vaste rubrieken en neemt praktijkgerichte artikelen op. In elk nummer staat één thema centraal. Strafblad geeft voor de praktijk de rode draad aan van verschenen jurisprudentie en wet- en regelgeving in de vorm van actuele commentaren.

Nijmegenaar veroordeeld voor diefstal mobiele telefoons
De Rechtbank Gelderland veroordeelde een 41-jarige man uit Nijmegen die zich schuldig maakte aan het...
lees meer
Celstraffen voor door ‘Undercover in Nederland’ betrapte...
Een 18-jarige man en een 17-jarige medeverdachte zijn veroordeeld tot deels voorwaardelijke celstraffen...
lees meer
Geldboete voor beledigende tweet raadslid
Een raadslid van de gemeente Heerlen, die op 10 mei 2016 uit onvrede over de eis in de strafzaak tegen de heer J...
lees meer
Gevangenisstraf en behandeling voor overval tankstation
Een 28-jarige vrouw die op Nieuwjaarsdag 2016 een tankstation in Enschede overviel moet 20 maanden de...
lees meer
Opinie

Blog: Joost Nan - Salduz revisited

14-03-2016

Het heeft even geduurd, maar de advocaat mag nu dan ook bij zijn meerderjarige cliënt bij het politieverhoor zijn. De vraag is natuurlijk waarom het zolang heeft moeten duren – voor degenen die natuurlijk fan zijn van dergelijk babysitten. Nederland (dat is inclusief de Hoge Raad) heeft de boot wel heel erg lang afgehouden.
Duidelijk is dat de overheid niet voor de extra kosten wilde opdraaien, terwijl de Hoge Raad zich ook niet genoodzaakt zag eens vooruitstrevend de bepalingen van het EVRM in te vullen. ‘Bare minimum’ is ook een uitgangspunt. Die terughoudende attitude heeft ertoe geleid dat het nog jaren heeft geduurd voordat de Salduz-jurisprudentie en de richtlijn 2013/48/EU die erop volgde, in z’n volle omvang in het Nederlandse rechtsstelsel is opgenomen.
Uiteindelijk is het de richtlijn geweest die het verschil heeft gemaakt. Uit art. 6 EVRM werd immers het recht op rechtsbijstand tijdens het politieverhoor nooit onomwonden ingelezen, ook door het EHRM niet. Maar nogmaals, waarom heeft het zolang moeten duren? Waarom heeft de Hoge Raad niet op 30 juni 2009 (NJ 2009/349), de vlucht naar voren genomen? Een andere datum die in mij opkomt is 1 april 2014 (NJ 2014/268).
Ook het stilzitten van de overheid is verwonderlijk. Je kunt wel tegenstribbelen, maar was het niet makkelijker om op enig moment op de rug te gaan liggen? Zeker toen de richtlijn er echt aan zat te komen, was de teerling geworpen. Eigenlijk is het onvoorstelbaar dat nadien de wetgeving nog niet is aangepast, wat er verder zij van de implementatietermijn. Ik zeg niet dat Nederland het braafste jongetje van de klas moet zijn, maar de overheid is wel heel graag tewerk gegaan. Zij had de volle implementatietermijn wel willen gebruiken, zo lijkt het.
Die werkwijze keert zich tegen de overheid, nu de Hoge Raad op de valreep alvast zelf het recht op verhoorbijstand erkent (overigens alleen voor de aangehouden verdachte). In het kielzog daarvan zijn nu allerlei praktische problemen ontstaan tussen de balie enerzijds en justitie anderzijds. Want wat houdt de rol van de raadsman bij het politieverhoor nu precies in? En wat levert op basis van toevoeging die bijstand dan eigenlijk op?
Ik denk dat de balie terecht steigert over de passieve rol die haar wordt toebedeeld in deze. Je kunt toch niet van actieve bijstand spreken (waarvan de richtlijn wel uitgaat), als je alleen mondjesmaat en veelal achteraf en vanaf de zijlijn op- en aanmerkingen mag maken? Het spreekt toch voor zich dat in geval van suggestieve of misleidende vragen van de zijde van de politie, de advocaat daar tegenin gaat en ook mag gaan?
Het andere punt is natuurlijk geld. Hier wil de Staat voor een dubbeltje op de eerste rang zitten door een fooi te geven aan advocaten die op toevoeging hun cliënt in deze fase bijstaan. Je kunt toch niet werkelijk menen dat een vergoeding van 1,5 punt voor alle verhoren die door de politie worden afgenomen (ik neem aan totdat de bewaring is gelast) toereikend is? Je kunt dat toch niet voor anderhalve meier verwachten? Vorig jaar heb ik in een ochtendje nog meer betaald aan m’n loodgieter (toegegeven, die kan op zijn beurt weer dingen die ik absoluut niet zou – willen – kunnen).
We gaan zien wat de toekomst brengt. Ik ben in ieder geval blij dat ik niet zelf bij deze loopgravenoorlog betrokken ben of daarvan afhankelijk ben. Vanaf de academische zijlijn is het makkelijk praten, dat weet ik. Wachtend op de strafcassatiebalie trouwens ook. Maar ik blijf erbij: in het merendeel van de gevallen zie ik nog steeds meer in goede consultatiebijstand voorafgaand aan het verhoor, terwijl de verhoren zelf worden opgenomen. Mocht er heibel ontstaan over wat er wel en niet gezegd is en hoe een en ander gevraagd is, dan hebben we gelukkig de opnames nog.

Lees verder »

Column: 30. Zal het strafproces overleven?

Mr. dr. K.C.J. Vriend

De Duitse strafjurist Thomas Weigend stelde deze vraag tien jaar geleden in zijn bijdrage aan het indrukwekkende onderzoeksproject ‘The trial on trial’.1 In dit project werd onderzocht wat de waarde van het strafproces eigenlijk is in hedendaagse samenlevingen...

Lees meer »
Nieuws van het ministerie
Officiële stukken Justitie
Openbaar Ministerie